Afbouw Vf: welke verzekeringen zijn een alternatief?
Per 1 januari 2029 stopt het Vervangingsfonds (Vf) met het vergoeden van vervangingskosten bij verzuim. Vanaf dat moment zijn schoolorganisaties in het PO zelf verantwoordelijk voor deze kosten. Zijn er alternatieven om financiële risico’s van verzuim op te vangen?
Deel deze pagina:
Overstap nog niet nodig
Tot en met eind 2028 blijft VfPf declaraties voor vervanging vergoeden. Er is dus geen acute noodzaak om eerder al over te stappen naar een andere oplossing. Schoolbesturen kunnen de komende tijd gebruiken om hun situatie in kaart te brengen en zich voor te bereiden. Een eerdere overstap kan wel, maar is een keuze die afhangt van de specifieke omstandigheden van het bestuur.
Wat kan een alternatief zijn?
VfPf heeft marktonderzoek laten uitvoeren naar verzuimverzekeringen als mogelijk alternatief na het stoppen van het Vervangingsfonds. Die verschillen wel wezenlijk van de huidige regeling van het Vervangingsfonds:
- Vf vergoedt vervangingskosten volgens de geldende normklassen en normvergoedingen. Daarbij moet er daadwerkelijk vervanging zijn die volgens het reglement declarabel is.
- Een verzuimverzekering verzekert de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever bij ziekte. De vergoeding is gebaseerd op de loonkosten van de zieke medewerker. Of en hoe die medewerker wordt vervangen, speelt daarbij geen rol.
Een verzuimverzekering is dus niet één-op-één vergelijkbaar met de huidige Vf-verevening.
Welke verzekeraars bieden een verzuimverzekering?
Vanuit het marktonderzoek komt een aantal verzekeraars naar boven die mogelijk een interessant aanbod bieden voor het primair onderwijs: Nationale Nederlanden, Loyalis/ASR, Centraal Beheer/Achmea en Allianz. Er zijn echter nog meer aanbieders met verzuimverzekeringen. VfPf blijft onafhankelijk en neutraal. We vertellen schoolbesturen niet welke verzekeraar ze moeten kiezen, maar adviseren wel over waar je op kunt letten bij de keuze.
Waar moet je op letten als schoolbestuur?
Bij Vf geldt een premie zonder winstoogmerk, gebaseerd op alle schoolbesturen die zijn aangesloten. Het is een collectieve oplossing gebaseerd op het solidariteitsprincipe. Commerciële verzekeraars kijken doorgaans naar het individuele schoolbestuur en het eigen ziekteverzuim. Het historische ziekteverzuim over de laatste drie jaar bepaalt sterk de hoogte van de premie.
Ook het aantal medewerkers en de gekozen dekking kunnen de premiehoogte beïnvloeden.
Verzekeraars bieden verschillende keuzes qua eigen risico, zoals:
- Het aantal wachtdagen voordat de verzekering uitkeert (minimaal 10, maar kan ook hoger zijn)
- De hoogte van een eigen risico als absoluut bedrag (zoals bij een zogenaamde stop-loss verzekering)
- Wel of geen werkgeverslasten meeverzekeren
- Het percentage van de loonkosten dat wordt verzekerd (vaak 100% in het eerste jaar en 70% in het tweede jaar)
Ook bieden verzekeraars aanvullende dienstverlening als pakketten, bijvoorbeeld op het gebied van preventie of arbodienstverlening. Hier kan soms een overlap in zitten met de dienstverlening van een arbodienst of van VfPf.
Wat kost een verzuimverzekering?
We zijn uitgegaan van 10 wachtdagen en een dekking van 100% in het eerste jaar en 70% in het tweede jaar.
Let op: De premiepercentages in onderstaande tabel zijn indicaties! Ze zijn bedoeld als oriëntatie, niet als een offerte of persoonlijk advies. De uitkomst voor een individueel bestuur kan namelijk anders zijn omdat de bovengenoemde aannames zullen verschillen. En ook de omvang en het gemiddelde ziekteverzuim (over de laatste drie jaar) zullen per schoolbestuur niet exact overeenkomen met de cijfers uit de tabel.
Interpretatie
Het gemiddelde verzuim in het PO is 7,41% (3e kwartaal 2026). Per schoolbestuur zal dit natuurlijk verschillen.
Een exacte vergelijking tussen deze premiepercentages en de huidige Vf-premie is lastig. Dat komt omdat Vf dekking biedt voor de vervangingskosten bij verzuim en verzekeraars de loonkostendoorbetaling bij ziekte vergoeden. Ze verschillen dus qua opzet.
Als referentie kun je kijken naar de premie van de reguliere Vf-aansluiting. In 2026 en 2027 is die vastgesteld op 5,9% (dat is zonder wachtdagen). Een betere vergelijking met de premie-indicaties uit de tabel is de Vf-dekking met een financiële variant van 2x de werktijdfactor per week als eigen risico. Dat komt dicht in de buurt van de 10 wachtdagen bij een verzuimverzekering. De Vf-premie voor deze financiële variant is 3,9%. Maar let op: er zit een verschil tussen loonkostendoorbetaling en vergoeding van vervangingskosten.
Zelf risico dragen of verzekeren?
Een bestuur kan ook besluiten het risico voor verzuim zelf te dragen, bijvoorbeeld door middelen te reserveren. Ook het opzetten van een vervangingspool (zelf of samen met andere besturen) kan helpen bij het organiseren van vervanging, maar dekt niet vanzelf de loondoorbetalingskosten bij ziekte. Of het passend is om zelf de kosten te dragen, hangt onder meer af van
- de omvang en financiële positie van het bestuur,
- de hoogte en ontwikkeling van het verzuim en
- de mate waarin het bestuur risico kan en wil lopen.
Er is daarom geen algemene stelregel om te bepalen of een verzekering zinvol is. Dat vraagt om een analyse en afweging op basis van de eigen cijfers en risicobereidheid.
Begin op tijd met voorbereiden
Omdat verzekeraars het verzuimverleden meewegen, is het zéér zinvol om al vóór 2029 te werken aan het voorkomen en terugdringen van verzuim.
- Dat zorgt voor lagere verzuimkosten, en dus een minder risico als je dit als bestuur zelf wilt dragen.
- Dit heeft een positief effect op het premiepercentage bij verzekeraars.
Begin bij voorkeur in de loop van 2028 met oriënteren op een mogelijke alternatieve verzekering. Verzekeraars hebben tijd nodig om gegevens op te vragen en een aanbod te doen.
Met sommige verzekeraars kun je zelf direct contact hebben, andere werken alleen via een tussenpersoon. Een tussenpersoon kan verschillende aanbieders vergelijken en advies geven. VfPf geeft zelf geen advies over verzekeringen.
Houd bij een eventuele overstap ook rekening met lopende verzuimdossiers: deze worden niet door een nieuwe verzekeraar overgenomen.
Gelden er voor jouw schoolorganisatie aanbestedingsregels, houd daar dan ook rekening mee bij de keuze van een verzekeraar. Dit kan ook extra tijd kosten.
Ondersteuning door adviseurs van VfPf
VfPf heeft een ondersteuningsprogramma voor schoolbesturen die zich voorbereiden op het eigenrisicodragerschap. Onze adviseurs kunnen als klankbord helpen bij het verkennen van de financiële gevolgen en het maken van berekeningen. Zij adviseren niet over de keuze voor een verzekeraar of verzekering.
Interesse in het ondersteuningsprogramma? Mail naar [email protected]. Een adviseur neemt contact op om de mogelijkheden te bespreken.
VfPf blijft bestaan
Ook na 2028 blijft VfPf alle schoolbesturen in het PO ondersteunen bij het beperken van verzuim en werkloosheid, duurzame inzetbaarheid, arbo en (S)HRM. De wettelijke taak van VfPf voor het vergoeden van werkloosheidskosten blijft bestaan, net als de re-integratiebegeleiding bij werkloosheid.
Deze informatie is bedoeld als algemene toelichting. De keuze om risico zelf te dragen of een verzekering af te sluiten is aan ieder schoolbestuur. De passende oplossing is afhankelijk van de eigen situatie.
