#Onderzoek Best practices verzuim

Het gemiddeld verzuim in het primair onderwijs is hoog. Maar dat is niet over de hele linie het geval. Er zijn ook scholen waar sprake is van een structureel laag of continu dalend verzuim. Hoe komt dat? Welke aspecten spelen hierbij een rol? Onderzoeksbureau Regioplan heeft dit onderzocht. "Heb het goed met elkaar en werk daar samen aan."

lachende leraren

#Lees hier het rapport

Schoolvoorbeelden Best practices aanpak verzuim

Vera Haanstra en Bjørn Dekker © 2020 Regioplan, in opdracht van het Vervangingsfonds

#Acht interviews met laag verzuimende scholen

Het rapport geeft inzicht in aspecten die laag verzuim beïnvloeden. Centraal in het rapport staan acht interviews met scholen met een laag verzuim. Vera Haanstra, beleidsonderzoeker en medeauteur van het rapport: “We komen bewust niet met een lijstje van ‘tien dingen die je moet doen om laag verzuim te krijgen op je school’. Verschillende directeuren en leerkrachten waarschuwden ons daar ook voor. Er is geen checklist die je kunt afvinken en dan ben je er. Voor sommige scholen is het een proces van jaren geweest, een proces ook dat nooit stopt.”

#Combinatie van factoren

Vooropgesteld: hoog verzuim hangt deels samen met pech, laag verzuim deels met geluk. Maar wat de laag-verzuim scholen in ieder geval met elkaar gemeen hebben is een combinatie van factoren: hoe de directeur invulling geeft aan zijn/haar functie, de werkgemeenschap die men samen vormt, het bieden van een duidelijke structuur en communicatie, een cultuur waar mensen zich kwetsbaar durven opstellen. Ook praktische mogelijkheden voor een prettig werkklimaat en het faciliteren van kwalitatief goed onderwijs horen daarbij. “Heb het goed met elkaar en werk daar samen aan” vat Vera Haanstra bondig samen.

Directeur Nanja Veenstra (Prins Willem Alexanderschool, locatie Beekenstein, Amstersfoort): “Sturen alleen op verzuim is niet de oplossing. Belangrijker is de sfeer, een professionele cultuur. Leerkrachten moeten het gevoel hebben dat ze gezien en gewaardeerd worden. We hebben met het team een heel traject doorlopen. Vinden we het zo goed? Willen we het anders? Hoe? Wat vraagt dat van ons? Wat wordt jouw persoonlijke volgende stap? Iedereen heeft dat zo voor zichzelf verwoord. Voor een leerkracht was bijvoorbeeld de eerste stap om een keer iemand feedback te geven. Dat je met elkaar je volgende stap steeds deelt, is spannend, maar het maakt ook dat je nieuw gedrag gaat uitproberen.

Directeur Frans Toll (De Piramide, Speciale School voor Basis Onderwijs in Gennep): “Deze school was tien jaar lang zwak/krap voldoende. Sinds ik er werk scoort de school voldoende de afgelopen 2 jaar. Ik heb rust en structuur in de school gewaarborgd. […] Je moet zorgen dat mensen er lol in hebben, graag op school zijn, mensen krijgen er een groot verantwoordelijkheidsgevoel van en dat is al een drempel voor ziekmelden. Dus het ziekteverzuim beweegt mee, zoals we recent zien.”

#Risico’s

Uit de acht best practices blijkt duidelijk het belang van goed werkgeverschap door de directeur. Anders gezegd: slecht management en veel directiewisselingen zijn nadrukkelijke risico’s voor ziekteverzuimcijfers. Vera Haanstra: “Wees als team op een school met laag verzuim bewust van wat je met elkaar hebt en ga bij een directeurswissel voor een directeur die past bij de ploeg. Zorg voor een benoemingscommissie met voldoende vertegenwoordiging vanuit het team, een goed aannamebeleid is essentieel.

#Leer van elkaar

Binnen het PO is intervisie tussen schoolbesturen, of bij elkaar in de keuken kijken, nog niet zo gebruikelijk. Leonie den Hartog, Oecumenische Basisschool De IJsbreker, Amsterdam: “Laatst was er nog een directeur op tv, die kreeg zijn formatie niet rond. Die heb ik toen benaderd met hoe wij het doen. Daar hoor je dan niets meer van. Dat vind ik zo jammer! Zoek elkaar meer op als schoolbesturen, gebruik elkaar. De verzuiling, openbaar, christelijk, is nog zo sterk. Sta open voor elkaar, ik heb dit probleem, jij niet, hoe kunnen we het samen oplossen? Dat zou veel schelen.”

#VfPf helpt u graag

Wilt u sparren over hoe u de uitkomsten van het rapport kunt verwerken in uw eigen aanpak van verzuim? Of heeft u andere vragen over het rapport? Neem dan contact op met uw regio-coördinator

Na de zomer biedt VfPf een serie nieuwe producten en diensten, gericht op de professionalisering van uw schoolorganisatie. Zonder bijkomende kosten, en ook voor eigenrisicodragers. Zoals ondersteuning bij het maken van een strategische personeelsplanning, workshops over inzetbaarheid van uw personeel, aantrekkelijk werkgeverschap, implementatie van inzetbaarheidsbeleid en een organisatiescan.